pil Szwecja / Portrety...    
 

30 kwietnia 2010 r.   00698

Dag Hammarskjöld

Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld (1905-1961) – szwedzki polityk, ekonomista, prawnik. Pochodził z Jönköping, syn premiera Szwecji w czasie I wojny światowej Hjalmara Hammarskjölda.

Szerokie zainteresowania humanistyczne doskonalił na Uniwersytecie w Uppsali. Dag od 1953 roku był członkiem Akademii Szwedzkiej, zasiadając na miejscu z numerem 17 – tym samym, które zajmował wcześniej jego zmarły ojciec. Nigdy nie należał do żadnej partii politycznej, ale mimo to działał na rzecz szwedzkiego rządu (był wiceministrem finansów, w latach 1941-1948 przewodniczącym Rady Nadzorczej Banku Szwecji, 1948-1949 wiceprzewodniczącym Organizacji Europejskiej Współpracy Gospodarczej, 1949-1951 wiceministrem spraw zagranicznych).

Piastował także urząd sekretarza generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych. Wybrany na to stanowisko bez swojej wiedzy, funkcję tę pełnił przez dwie kadencje od 10 kwietnia 1953 do 18 września 1961. Popierał większą samodzielność tego urzędu, kontynuował też działania dyplomatyczne mające na celu utrzymanie pokojowych stosunków miedzy Izraelem a światem arabskim. Wraz ze Zgromadzeniem Generalnym powołał do życia siły ONZ, tzw. „Białe Hełmy”.

Wśród licznych działań na arenie międzynarodowej nie sposób nie wspomnieć o wkładzie Hammarskjölda w rozwiązanie kryzysu sueskiego w 1956 roku. W tym samym roku gościł w Polsce podczas Międzynarodowych Targów Poznańskich. Jako świadek krwawych starć ulicznych i strajków robotników poznańskich wyraził swój protest przeciwko brutalności władz państwowych, jednak został zignorowany przez władze PRL.

Hammarskjöld przyczynił się także do rozwiązania kryzysu w Libanie i Jordanii w roku 1958. W latach 1959-1960 odwiedził 21 państw i terytoriów w Afryce.

Zaangażował się także w rozwiązanie kryzysu kongijskiego, który trwał w latach 1960-65, w jego początkowej fazie. Zginął w katastrofie lotniczej 18 września 1961, pełniąc misję pokojową w Afryce.

Specjalna komisja ONZ powołana do zbadania przyczyn katastrofy badała m.in. możliwość sabotżu, ataku lotniczego, przyczyny techniczne i „czynnik ludzki”. 2 maja 1962 r. komisja stwierdziła, że żadnej z tych przyczyn nie można udowodnić ani wykluczyć.

Jest autorem powieści „Vägmärken”, przetłumaczonej także na język polski pod tytułem „Drogowskazy”. Znaleziony w mieszkaniu zmarłego polityka rękopis został wydany w 1963 roku.

W 1961 r. przyznano Hammarskjöldowi pośmiertnie Pokojowa Nagrodę Nobla, co było ewenementem, jak na owe czasy.

Jego podobizna zdobić będzie banknot 1000 koronowy już w 2014 roku. Po drugiej stronie znajdować się będzie krajobraz Laponii, do której Dag często podróżował robiąc fotografie okolic. Samą krainę nazywał „krajem, którego nie ma”.

nic Lasse Hallström

Dag Hammarskjöld.

 

 

 

 

   
 

Opr. Gabriela Machowska
(gm)

 
 

pil