pil Szwecja / Nowiny / 2015 / ... Szwecja.net
 

Sobota, 5 września 2015 r.   00639

Referenda w Szwecji

W Szwecji są dwa główne rodzaje referendów: doradcze oraz wiążące. To pierwsze, jak sama nazwa wskazuje, nie musi być wcale respektowane przez władze. Tak było np. z referendum w sprawie zmiany na ruch prawostronny, przeprowadzonym w 1955 roku. 82,9% głosujących powiedziało "nie", a w 1967 roku ruch przekierowano na prawostronny i tak – na szczęście.

Wiążące referenda dotyczą zmian w konstytucji. Regulują je szczegółowe przepisy, z których jak dotąd... nie skorzystano. Nie ogłoszono jeszcze nigdy takiego referendum w Szwecji. Zmian w konstytucji dokonuje się poprzez decyzje riksdagu – szwedzkiego sejmu.

Wszystkie wybory razem

Referenda mają charakter ogólno krajowy lub regionalny. I jedne i drugie są na ogół przeprowadzane przy okazji wyborów parlamentarnych i samorządowych, które też przeprowadzane są razem, tego samego dnia. Tak tak – parlamentarne, samorządowe oraz cała masa referendów lokalnych, a czasem też krajowe– wszystko jednego dnia!

W Polsce rządzonej przez PO zorganizowanie referendum razem z wyborami tylko do sejmu okazało się zadaniem niewykonalnym – mission imPOssible!

Mimo dużej ilości list wyborczych, wzbogaconych czasem pytaniami referendalnymi, wybory przebiegają w Szwecji bardzo sprawnie. Wyniki są podawane jeszcze tej samej nocy lub w dzień po wyborach. Ilość głosów nieważnych jest śladowa. W ostatnich wyborach, we wrześniu 2014 roku było ich zaledwie 4 promile, 0,04%.

W ostatnich wyborach tylko do samorządów w Polsce głosów nieważnych było 9,76%, a w niektórych okręgach ponad 20%.

Kampanie wyborcze trwają do ostatniej chwili, aż do zamknięcia lokali. Żadna „cisza wyborcza” w Szwecji oczywiście nie istnieje.

Sześć krajowych referendów

Jak dotąd odbyło się w Szwecji sześć krajowych referendów doradczych. Pierwsze 27 sierpnia 1922 w sprawie... prohibicji. 49,0% było za, a 51,0% przeciw "całkowitemu zakazowi używania napojów odurzających". Prohibicji nie wprowadzono – na szczęście.

Ostatnie jak dotąd referendum krajowe odbyło się 14 września 2003 roku i dotyczyło zmiany szwedzkiej waluty na niemiecką – euro. 55,9% było przeciwnych, a 42,0% było za. Euro nie wprowadzono i zachowano szwedzką koronę – na szczęście!

Referenda przeprowadzone w Szwecji

Temat

Data

Wynik

Frekwencja

Prohibicja

27.08.1922

Tak 49,0%, Nie 51,0%

55,1%

Ruch prawostr.

16.10.1955

Nie 82,9%, Tak 15,5%

53,2%

Emerytury

13.10.1957

Linia 1: 45,8%, Linia 2: 15,0%, Linia 3: 35,3%

72,4%

Energia jądrowa

23.03.1980

Linia 1: 18,9%, Linia 2: 39,1%, Linia 3: 38,7%

75,6%

Członkostwo w UE

13.11.1994

Tak 52,3%, Nie 46,8%

83,3%

Euro

14.09.2003

Nie 55,9%, Tak 42,0%

82,6%

Żródło Wikioedia.

Referenda lokalne

Gminne i wojewódzkie referenda ogłasza się w wielu różnych sprawach dotyczących społeczności lokalnej. Wszystko możliwe – budowa dróg i mostów, przyjęcie imigrantów, otwarcie sklepu monopolowego. Najczęściej jednak lokalne plebiscyty dotyczą zmiany granic gminy.

Żeby ogłosić referendum wystarczy, że chce tego 10% wyborców. Lokalne sejmiki muszą przegłosować propozycję. Do jej odrzucenia potrzebna jest kwalifikowana większość 2/3 głosów sprzeciwu. Na szczęście.

nic

Szwecja, anonse1

 

Szwecja, anonse1

 

 

 

  

 

   
 

Ryszard NowakRyszard Nowak
rn@Szwecja.net

   
  

 

   
 

http://szwecja.net/NOW/fs-now/2015/referendaSE.html