pil Szwecja / Nowiny / 2013 / ... Szwecja.net
 

Poniedziałek, 18 stycznia 2013 r.   00454

Carl Malmsten
– projektant i pedagog

W sztokholmskim Prins Eugens Waldemarsudde, jednym z najczęściej odwiedzanych muzeów w Szwecji, trwa do 2 marca 2014 r. wystawa poświęcona twórczości Carla Malmstena – projektanta mebli i wnętrz, a także zaangażowanego pedagoga.

Wystawa obejmuje zarówno retrospektywę jego dzieł od 1910 r. do śmierci w roku 1972, jak i prace artystów czerpiących z jego twórczości. Zbiór przedstawia także działalność pedagogiczną projektanta i jego wpływ na kształtowanie się wzornictwa.

Carl Malmsten stał w opozycji do szerzącego się wówczas funkcjonalizmu, manifestowanego m.in. przez przewodniczącego Svenska Slöjdföreningen, Gregora Paulssona czy architektów Uno Åhrena i Gunnara Asplunda. Malmsten związał się z tradycją szwedzkiego rzemiosła i podkreślał indywidualizm w podejściu do przedmiotu. Jego meble łączyły klasyczną estetykę i dopracowany detal z funkcjonalnością.  

Malmsten zaprojektował wnętrze głównego salonu pałacu Ulriksdal w Solna pod Sztokholmem. Jest on położony nad jeziorem Edsviken w miejskim parku narodowym w regionie sztokholmskim. Budowla wzniesiona została w XVII w. przez architekta Hansa Jacoba Kristlera dla szwedzkiego generała i polityka Jacoba De la Gardie. Następnie pałac stał się siedzibą wielu regentek, ale największym upodobaniem obdarzyła go królowa Krystyna, córka Gustawa II Adolfa, która zażądała tu koronacji. Do czasu regencji Jadwigi Eleonory pałac nazywał się Jacobsdal.

nic Carl Malmsten

Carl Malmsten na swoim najbardziej popularnym krześle.

 

Ulriksdal

 
 

Salon pałacu Ulriksdal pod Sztokholmem. Foto: Rickard L Eriksson.

Meble Malmstena oglądać można także w Konserthuset, sztokholmskiej filharmonii, zaprojektowanej przez Ivara Tengboma. Sam budynek, stworzony w latach 20-tych, jest przykładem "Swedish grace", stylu reprezentowanego przez Malmstena. Kolosalny, klasycyzujący budynek z fasadą kolumnową, jest ważnym punktem na architektonicznej mapie Sztokholmu. We wnętrzu podziwiać można liczne detale i  malowidła ścienne Isaaca Grünewalda. Trzeba pamiętać, że to tu co roku odbywa się ceremonia wręczenia nagród Nobla.

Wnętrza projektowane przez Malmstena odnajdziemy także w zaprojektowanym przez tego samego architekta, co Konserthuset, Tändstickspalatset (dosł. pałac zapałek). Budowla znajduje się w Sztokholmie. Została zbudowana dla magnata przemysłowego Ivara Kreugera, zwanego Królem Zapałek. Miejsce to miało służyć za główne biuro jego firmy Svenska Tändsticksaktiebolaget (Swedish Match). W międzywojniu przedsiębiorca kontrolował 2/3 światowej produkcji zapałek. Podczas kryzysu lat 1930-tych stracił wszystko i popełnił samobójstwo.

Tändstickspalatset, biurko, Malmsten.

  Koncerthuser. Malmsten

Kącik wypoczynkowy w Filharmonii Sztokholmskiej (Konserthuset).
Foto Lars Engelhardt

 

 

  

Biurko zaprojektowane perzez Carla Malmstena dla Tändstickspalatset.

Meble Malmstena zaprojektowane do tych wnętrz są znamienitymi przykładami szwedzkiego klasycyzmu lat 20-tych, znanego także pod nazwą "Swedish grace". Oprócz tych luksusowych mebli, artysta projektował także przedmioty bardziej utylitarne, dostępne dla ogółu społeczeństwa. W tych projektach wpływy tradycyjnego szwedzkiego rękodzieła są tak samo wyraźne. 

Do najbardziej ulubionych i jednocześnie najlepiej sprzedających się mebli projektanta należy krzesło zwane "Lilla Åland" (Mała Alandia). Inspirację do niego znalazł Malmsten, odwiedzając w 1938 roku mały kościółek na fińskiej wyspie Åland. Pierwowzorem było krzesło ręcznie wykonane przez miejscowego stolarza. Potem przystosowano wzór do masowej produkcji, której podjęła się firma Stolfabriks AB w szwedzkiej Smolandii. Obecny kształt otrzymało krzesło w 1942 roku i jest sprzedawane do dziś. Produkuje je ta sama fabryka.

 

Kasia MączakKatarzyna Mączak
km@Szwecja.net
Szwecja.net

 

 

  Lilla Åland. Malmsten

Krzesło "Lilla Åland".

 

   
 

http://szwecja.net/NOW/fs-now/2013/Malmsten.html