pil Szwecja / Nowiny / 2013 / ... Szwecja.net
Most na Olandię (Öland)
 

 

Marcin Wilk prezentuje swoje refleksje związane z pracą w Szwecji
i swoją walką o godne traktowanie zagranicznych pracowników. Wcześniejsze artykuły znajdziesz na str. Szwecja.net/wilk...

px

 

 Miasteczko Sandvik na Olandii.

 

Środa, 27 marca 2013 r.   02392

Mit o państwie szwedzkim
cz. 6.

Pisałem poprzednio, iż choć Polacy i Bułgarzy pracowali znacznie dłużej niż Szwedzi oraz nie mieli dni wolnych od pracy ani w weekendy, ani w święta państwowe, to dostawali o wiele niższe wynagrodzenie niż zatrudnieni na podobnych stanowiskach pracownicy szwedzcy. Warto poświęcić zatem kilka słów aspektowi finansowemu tej sprawy.

Umowa: teoria a rzeczywistość

Zgodnie z umową zbiorową pracy, zawartą pomiędzy związkami zawodowymi (które zresztą zasługują na oddzielną opowieść) a spółką Ölands Djurpark, za pracę w wymiarze 40 godzin tygodniowo pracownicy, bez względu na płeć, narodowość, wyznanie, etc., winni zarabiać miesięcznie 16 900 koron szwedzkich brutto. Umowa ta powinna więc była w równym stopniu obowiązywać wszystkich – zarówno Szwedów, jak też Polaków i Bułgarów.

Jedyna różnica w wynagrodzeniu była taka, iż Szwedzi mieli dostawać je w całości w gotówce, natomiast Polacy i Bułgarzy – częściowo w gotówce, a częściowo "w naturze", czyli w zakwaterowaniu oraz wyżywieniu. Niestety otrzymywanie wynagrodzenia "w naturze" nie było przywilejem, a obowiązkiem.

Jak widać na pokwitowaniach, które zostały przesłane przez spółkę Ölands Djurpark do Sądu Rejonowego w Kalmarze, miesięczne wynagrodzenie wynosiło 16 900 koron. Ze względu na przyjęty przez spółkę system wypłaty wynagrodzenia, co 2 tygodnie pracownik winien wzbogacać się o 7 757 koron. Od kwoty tej potrącano 20% podatku (preliminärskatt), czyli około 1500 koron. Dodatkowo wynagrodzenie pomniejszano o opłatę za zakwaterowanie (bostad) w wysokości 1000 koron oraz za wyżywienie (kost) w wysokości 2052 korony, co w sumie za okres 2 tygodni dawało dokładnie 3 052 korony.


nic Marcin Wilk

Marcin Wilk.

Mit o państwie szwedzkim
Część 1.
Część 2.
Część 3.
Część 4.
Część 5.
Część 6.
Część 7.
Część 8.
Część 9.
Część 10.
Część 11.

 


  

Pomijając chwilowo kwestię jakości zakwaterowania i wyżywienia, o czym chciałbym napisać nieco później, i tego, czy podana kwota rzeczywiście odpowiadała dostarczanym dobrom, warto zwrócić uwagę na inny fakt. Przedstawione powyżej kwoty wynagrodzenia (16 900 kr miesięcznie i 7 757 kr za 2 tygodnie) dotyczą pracy w wymiarze 40 godzin tygodniowo, natomiast Polacy i Bułgarzy pracowali po około 65 godzin tygodniowo! Daje to około 25 nadgodzin tygodniowo!

Owe nadgodziny są w pokwitowaniu ujęte – co 2 tygodnie za 50 nadgodzin wypłacano… od 250 do 500 koron brutto, czyli 5–10 koron za każdą przepracowaną nadgodzinę! Po odjęciu podatku daje to kwotę 200–400 koron, czyli 4–8 koron netto za każdą przepracowaną nadgodzinę! Warto dodać, że zgodnie z umową godzinowa stawka wynosiła 97 korony!

Wysokość wynagrodzenia była ustalona zgodnie z umową zbiorową pracy, natomiast wysokość podatku to domena państwa. I to nie budzi większych zastrzeżeń. Co jednak powinno budzić poważne obawy, to wysokość wynagrodzenia za nadgodziny oraz jakość zakwaterowania i wyżywienia, a także kwestia wynagrodzenia urlopowego. I tym aspektom warto się w tym miejscu dokładniej przyjrzeć.

Nadgodziny

Zgodnie zarówno z Ustawą o czasie pracy, jak i z umową o pracę, regularny czas pracy wynosił 40 godzin tygodniowo, a wynagrodzenie za godzinę pracy wynosiło 97 koron. Jednakże wynagrodzenie za nadgodziny powinno być wyższe o 50-100%.

Art. 5, pkt 2 umowy zbiorowej pracy głosi, iż wynagrodzenie za dwie pierwsze nadgodziny powyżej regularnego czasu pracy jest powiększane o 50%, za kolejne nadgodziny o 75%. Wynagrodzenie za nadgodziny wykonywane w soboty, niedziele i święta zwiększa się natomiast o 100%.

Licząc więc zgodnie z regułami zawartymi w umowie zbiorowej, Polacy i Bułgarzy pracujący po 65 godzin w tygodniu co 2 tygodnie za nadgodziny powinni byli otrzymywać o około 9 286 koron brutto, czyli 7 429 koron netto więcej. W rzeczywistości dostawali 250–500 koron brutto.

Podsumowując, 2-tygodniowe wynagrodzenie polskich i bułgarskich pracowników powinno według umowy wynosić około 17 043 korony brutto, a po uwzględnieniu podatku oraz opłat za zakwaterowanie i wyżywienie – około 11 tysięcy koron. W rzeczywistości wahało się od 8007 koron do 8 257 koron brutto. Po uwzględnieniu podatku oraz opłat za zakwaterowanie i wyżywienie zostawało 3 410–3 548 koron…

 

Szwecja, anonse1

  

Wynagrodzenie urlopowe w teorii

Ustawa o urlopie wypoczynkowym (semesterlag 1977:480) nadaje pracownikom prawo do "korzyści wynikających z urlopu wypoczynkowego" (semesterförmåner), które obejmują:

– urlop wypoczynkowy (semesterledighet),
– wynagrodzenie urlopowe (semesterlön),
– rekompensatę z tytułu urlopu wypoczynkowego (semesterersättning).

Urlop wypoczynkowy to czas wolny od wykonywania pracy przez pracownika. W świetle ustawodawstwa szwedzkiego wynosi on 25 dni, przy czym soboty i niedziele nie są wliczane do tego okresu. Uwzględniając zatem 5-dniowy tydzień pracy pracownikom w Szwecji (ale nie tylko Szwedom) przysługuje 5 tygodni urlopu wypoczynkowego.

Wynagrodzenie urlopowe otrzymuje się w czasie trwania umowy o pracę i za czas, gdy pracownik znajduje się na urlopie wypoczynkowym. Dotyczy to zatem pracowników zatrudnionych na dłuższe okresy, a nie zatrudnianych sezonowo, czy wykonujących prace doraźne.

Rekompensatę z tytułu urlopu wypoczynkowego otrzymują natomiast pracownicy zatrudnieni na krótsze okresy, jak praca sezonowa czy wakacyjna. Z wiadomych względów nie korzystają oni z urlopu wypoczynkowego, a zatem również nie otrzymują wynagrodzenia urlopowego. Za każdy przepracowany dzień przysługuje im jednak rekompensata.

Zgodnie z ustawą zarówno wynagrodzenie urlopowe, jak i rekompensata z tytułu urlopu wypoczynkowego, wynosi 12% wynagrodzenia brutto. Ową kwotę wylicza się zarówno od wynagrodzenia podstawowego, jak i wynikającego z nadgodzin. Jak w większości przypadków w Szwecji, tak i w tym, wynosi ona jednak nie 12 lecz 13% (wynika to z umowy pomiędzy pracodawcami a pracownikami i związkami zawodowymi).

   
  

Wynagrodzenie urlopowe w praktyce

Zarysowawszy już "teorię urlopu wypoczynkowego w Szwecji" warto teraz pokazać, jak wyglądała ona w praktyce. I najlepiej zrobię to na własnym przykładzie.

Zgodnie z załączonymi pokwitowaniami wypłacanego wynagrodzenia w okresie 4 kwietnia – 27 maja 2011 roku zarobiłem 31 420 koron. Wynika z tego, iż powinienem był otrzymać 4 085 koron rekompensaty z tytułu urlopu wypoczynkowego, dostałem natomiast… 811 koron, czyli zaledwie 20% tego, co mi przysługiwało.

Jednakże powyższe wyliczenie nie uwzględnia nadgodzin, które przepracowałem. Ze względu na fakt, iż za ten sam okres powinienem był otrzymać 62 860 koron, to wówczas kwota rekompensaty powinna wynosić 8 172 korony, czyli niemal równo 1000% tego, co otrzymałem…

O innych aspektach pracy w Ölands Djurpark już wkrótce…

c.d.n.

 

Zobacz więcej artykułów Marcina Wilka: Szwecja.net/wilk/Szwecja.net

  

 

   
 

nic
Marcin Wilk
mw@szwecja.net

 
 

px
*Ölands Djur- och Nöjespark – Park rozrywki i zoo na wyspie Öland. Djur = zwierzę; Nöje = rozrywka.