pil Szwecja / Nowiny / 2011 / ...    
 

Sobota, 16 kwietnia 2011 r.   01603

Król Magnus Władysław

Szwedzcy naukowcy jeszcze w ubiegłym roku uzyskali pozwolenie na otwarcie grobowca Magnusa Ladulåsa, króla Szwecji w latach 1275-1290, syna Jarla Birgera uważanego powszechnie za założyciela Sztokholmu. Grób znajduje się w sztokholmskim kościele Riddar­holmskyrkan, tradycyjnym miejscu pochówku władców Szwecji. Oprócz samego króla spoczywają w nim szczątki jego najbliższych, pochowanych w latach 1290-1360.

Przydomek „ladulås” oznacza „ten, który zamknął spichlerze”, a bardziej dosłownie – założył zamki na spichlerze (ladu = spichlerz, stodoła; lås = zamek, kłódka, skobel). Król zyskał go sobie dzięki ograniczeniu obowiązku goszczenia na swój koszt podróżnych wyższego stanu, czyli, mówiąc obrazowo, założył zamki na chłopskie spichlerze.

Inna teoria wywodzi przydomek Magnusa od imienia Władysław (łac. Ladislaus), które Magnus otrzymał podczas chrztu. Odziedziczył je po swych polskich przodkach, wśród których była córka Bolesława Krzywoustego Ryksa Bolesławówna, matka króla Danii Kanuta V i księżnej duńskiej Zofii, żony króla Danii Waldemara I Wielkiego.

nic Magnus Ladulås

Magnus wręcza klucz do spichlerza skromnemu chłopu.

 

Otwarcie grobowca Magnusa Ladulåsaa

Teraz wieko grobowca zostało podniesione, a królewskie szczątki po 721 latach ujrzały światło dzienne. Naukowcy mają nadzieję, że po przeprowadzeniu specjalistycznych badań ujawnią swoje tajemnice i dostarczą nowych elementów do układanki o historii starego, królewskiego rodu.

Z grobowca wydobyto siedem niewielkich, miedzianych skrzyń zawierających szczątki pochowanych osób – Magnusa Ladulåsa, jego żony, królowej Jadwigi holsztyńskiej, córki Rikissy oraz najprawdopodobniej jego wnuka i brata Waldemara, a także jeszcze jednej, niezidentyfikowanej osoby. W jednej ze skrzyń znajdowały się kości należące do kilku innych ciał. Tak porządnie poukładane szczątki to efekt pierwszego otwarcia grobowca, które miało miejsce jeszcze w latach 1914-1920. Wtedy to dokładnie posegregowano leżące w dużym nieładzie kości według płci i wieku.

 

Bolesław Krzywousty

Bolesław Krzywousty – daleki przodek szwedzkiego króla Magnusa Ladulåsa.

 

 

Trumienna skrznka

Małe, miedziane skrzynki zawierają 700-letnie szczątki monarchy i jego rodziny.

Skrzynie stoją teraz w niewielkim pomieszczeniu. To niesamowite przeżycie móc zobaczyć na własne oczy i dotknąć szczątków Magnusa Ladulåsa, o którym uczyłam się kiedyś na lekcjach historii – mówi Maria Vretemark, osteolog i kierownik naukowy projektu. Co według niej mówią królewskie kości? Dobrze zachowana, długa kość udowa świadczy o tym, że Ladulås był wysokim mężczyzną, musiał mieć ponad 180 cm wzrostu. Widoczne uszkodzenia piszczeli natomiast wskazują na chorobę płuc lub serca, na którą prawdopodobnie cierpiał i która „zjadała” też jego kości.

Obok leżą szczątki na pewno młodej osoby. To prawdopodobnie wnuk Magnusa Ladulåsa, Magnus Birgersson, stracony w wieku zaledwie 20 lat. Z kości dwóch kobiet pochowanych razem z królem również można odczytać ciekawą historię. W XIII wieku panował mianowicie zwyczaj deformowania czaszek małym dziewczynkom. Obowiązujący wówczas wśród dam z wyższych sfer ideał piękna wymagał, by głowa miała lekko wydłużony kształt. Czaszka królowej Jadwigi jest wyjątkowo mała, spłaszczona na ciemieniu. Podobny, charakterystyczny kształt ma czaszka jej córki Rikissy.

Teraz wszystkie szczątki przejdą szczegółowe badania, szczególnie pod kątem gęstości kości. Okazuje się bowiem, że wśród Szwedów pojawiają się nie do końca wyjaśnione przypadki osteoporozy, a istnieją przesłania, że ludzie żyjący w XIII-XIV wieku mieli kości znacznie mocniejsze. Analiza izotopowa powie natomiast, jakie zwyczaje żywieniowe panowały na XIII-wiecznym dworze królewskim.

Kości Magnusa Ladulåsa zostaną potraktowane promieniami Roentgena, by potwierdzić diagnozę zmian chorobowych widocznych na nich gołym okiem. Sporządzony też zostanie jego portret genetyczny, a próbki materiału DNA naukowcy porównają z materiałem uzyskanym z otwartego przed 9 laty grobu w Varnhem (Västergötland), który według wszelkiego prawdopodobieństwa jest miejscem spoczynku Jarla Birgera, ojca Ladulåsa. Zgodność materiału genetycznego rozwiałaby do końca te wątpliwości.
 

  Szczątki Magnusa Władysława

Szczątki Magnusa Władysława.

Riddarholmskyrka

Riddarholmskyrka – szwedzki Wawel. Foto. Katarzyna Ziętek.

 

KasiaKatarzyna Ziętek
kz@szwecja.net

© Szwecja.net

 

 

Zobacz również
- Birger Jarl jak żywy

 

 

 

   
Riddarholmen
 

Wyspa Riddarholmen wraz z górującą nad nią wieżą kościoła Riddarholmskyrka.
Foto Katarzyna Ziętek.
.