pil Szwecja / Nowiny / 2010 / ...    
Rysk Ikea
 

Poniedziałek, 15 lutego 2010 r.   00707

IKEA – ponury obraz biznesu

Szwedzka gazeta Expressen ujawniła w sobotę korupcyjny skandal w rosyjskiej Ikei. Przez dwa miesiące gazeta badała doniesienia o korupcji w szwedzkim koncernie meblowym Ikea. Jednak już zanim gazeta zdążyła opublikować swoje rewelacje, konsekwencje skandalu nabrały dramatycznego charakteru.

W piątek, 12 lutego po południu Expressen poinformował główny zarząd Ikei w holenderskim Leiden, że gazeta jest w posiadaniu dokumentów, wskazujących na to, że dwóch najwyższych szefów Ikei w Rosji jest osobiście zamieszanych w korupcyjny skandal oraz że dokumenty te zostaną opublikowane w sobotnim wydaniu gazety. Zaledwie kilka godzin później Ikea wysłała wiadomość, że zostają pozbawieni swoich stanowisk Per Kaufmann, szef Ikei na Rosję i Europę Wschodnią, oraz Stefan Gross, szef Ikea Mos, spółki zależnej, zarządzającej nieruchomościami Ikei w Rosji.

Szokujące doniesienia Expressen mogą poważnie zagrozić Ikei oraz jej twórcy Ingvarowi Kampradowi, który wielokrotnie deklarował stosowanie moralnych zasad w działalności firmy. Kamprad, jeden z najbogatszych ludzi świata, w wieku 83 lat nadal kontroluje swoje globalne imperium meblowe, które sprzedaje za 215 mld koron rocznie. W niedawnej audycji radiowej Kamprad, mówiąc o ekspansji swojej firmy w Rosji, twierdził: „wpoiłem wszystkim moim współpracownikom, że nie płacimy żadnych łapówek”. Jednak z wewnętrznych, tajnych dokumentów Ikei, które Expressen opublikował 13 lutego, wynika, że kierownictwo Ikei w Rosji nie cofa się przed niczym.

   
 

Sant Petersburg – Mega Parnas

Kiedy jesienią 2006 r. otwierano olbrzymie centrum handlowe Ikei Mega Parnas w Sant Petersburgu, okazało się, że nie ma odpowiedniej umowy z państwową firmą energetyczną Lenenergo. Ikea Mos zapomniała o tym drobiazgu. Na parę miesięcy przed otwarciem stoi więc olbrzymie centrum handlowe, o powierzchni sprzedaży 127 000 m2 – bez prądu! Sytuacja była rozpaczliwa. Turecka firma budowlana Renaissance Construction otrzymała za zadanie w panicznym tempie poprowadzić instalacje elektryczne. Całe centrum zasilano za pomocą wypożyczonych generatorów dieslowych. Instalacje zostały wykonane w sposób urągający wszelkim zasadom bezpieczeństwa. Odbiorem, zgodnym z rosyjskim prawem, nikt się nie przejmował. Zamiast tego, za zgodą Ikei, Renaissance Construction kupiło fałszywy protokół odbioru. Dowodzą tego wewnętrzne dokumenty Ikei, do których dotarł Expressen. Okazuje się, że Renaissance budowało połowę mega centrów Ikei w Rosji. W latach 2006 i 2007 Ikea Mos zapłaciła 7,5 mld koron tej tureckiej firmie.

Moskwa – Mega Teply Stan

Ikea posiada 12 centrów Mega w Rosji. Największe z nich to Mega Teply Stan w południowej Moskwie. Jest to największe centrum handlowe Europy, które obsługuje 50 milionów klientów rocznie. Obroty w ubiegłym roku wyniosły równowartość blisko 4 miliardów zł.

Gdy Ikea chciała rozbudować centrum, natrafiła na trudności związane z wykupem gruntu. Firma Machtab zażądała 400 mln zł za swój teren. Ikea stwierdziła, że to zbyt dużo i poszła do sądu. Kiedy jednak kierownictwo dowiedziało się, że może przegrać sprawę, postanowiono „zmiękczyć” właściciela Machtabu, Władymira Nikołajewicza Moszkowicza. Jest on nie tylko biznesmenem, ale też rosyjskim senatorem.

W tajnym dokumencie działu prawnego Ikei Mos proponuje się następujące działania:
- zbadać stan majątkowy Moszkowicza, by zlokalizować jego słabe punkty,
- rozpoznać prawników i urzędników, związanych z toczącym się procesem,
- zasięgnąć informacji od policji o słabościach Moszkowicza,
- dyskretnie sprawdzić, czy jest możliwość szantażu, wykorzystując źródła w policji oraz tajnych służbach,
- zaplanować wrogą kampanię medialną, by odsłonić „nielegalne i nieetyczne” metody Moszkowicza.

W kwaterze głównej Ikei Mos, w Khimki Business Park w Moskwie jest specjalna jednostka działu prawnego. Do jej zadań należy korumpowanie rosyjskich służb specjalnych, policji federalej, administracji prezydenta itp.

Kierownictwo Ikea Mos potwierdza informacje o planach przeprowadzenia kampanii, oczerniających rosyjskich biznesmenów i polityków.

Demaskujące listy

Podczas badania sprawy przez Expressen, redakcja otrzymała drogą mailową list od anonimowego nadawcy, posiadającego wgląd w procesy prawne Ikei w Moskwie. List ten był 8 sierpnia 2009 r. wysłany do dyrektora generalnego Ikei Mos, Stefana Grossa, oraz szefa Ikei na Rosję, Pera Kaufmanna. Grossowi i Kaufmannowi przypomina się w nim, że: „Ikea prowadziła Mega Parnas przez trzy lata wyłącznie na podstawie fałszywych zezwoleń. Rosyjskie władze, ani też firmy ubezpieczeniowe jeszcze nie odkryły tego blefu. Według przepisów Ikea powinna uzyskać pozwolenia na wszystkie instalacje elektryczne w Mega Parnas już w roku 2006, ale nie zrobiła tego, gdyż Renaissance załatwiło odpowiednie pozwolenia płacąc łapówki. Teraz Ikea musi post factum pisemnie zatwierdzić wszystkie instalacje, aby otrzymać pozwolenie na podłączenie centrum do krajowej sieci elektryczne jesienią 2009 roku. Pozwoli to uniknąć wysokich kosztów zasilania za pomocą generatorów.“

„Jest całkowicie oczywiste, że firma Renaissance Constructions zdobędzie zezwolenia od odpowiednich władz w niedozwolony sposób, za pomocą łapówek” - stoi w mailu do Grossa i Kaufmanna. W odpowiedzi Gross pisze: „Niniejszym potwierdzam, że akceptujemy wszystkie wykonane instalacje elektryczne, zgodnie z naszym planem autoryzacyjnym. Ponoszę całkowitą odpowiedzialność za tę decyzję.” W ten sposób Gross zaakceptował, że Ikea Mos uzyskała zezwolenia za pomocą łapówek. Kopia odpowiedzi Grossa została wysłana również do Pera Kaufmanna, naczelnego szefa Ikei w Rosji, oraz głównego radcy prawnego Joachima Hagen-Pikwera, a także do Pera-Olofa Zakrissona, głównego konstruktora w Ikea Mos. Nikt z nich nie miał żadnych obiekcji co do decyzji, która w praktyce oznaczała przyzwolenie na wypłacanie łapówek.

Wiedział od stycznia

W styczniu tego roku szef Ikei Ingvar Kamprad oraz kierownictwo spółki macierzystej Ingka Holding otrzymali informację o domniemanych łapówkach. Otrzymali oni m. in. faks na temat budowy instalacji elektrycznych w centrum Mega Parnas: „Cały system jest wykonany błędnie i bez niezbędnych zezwoleń. Został on dzisiaj zatwierdzony przez rosyjski urząd energetyczny, dzięki temu, że nasz szef krajowy pozwolił wykonawcy kupić odpowiednie dokumenty za pomocą łapówek.”

Kiedy Expressen w piątek po południu przedstawił Perowi Kaufmannowi te informacje, stwierdził on, że nie pamięta żadnych łapówek. Kilka godzin później Ikea ogłosiła, że zarówno Kaufmann, jak i Gross zostali wyrzuceni z pracy.

nic

 

 

 

   
 

Ryszard Nowak
rn@szwecja.net

Źrółdo: expressen.se