Szwecja / Nowiny / 2008 / ...  
 

Sobota 22 listopada 2008   00582

   
 

O mały włos Kopernika

Współpraca polskich i szwedzkich naukowców umożliwiła identyfikację grobu Mikołaja Kopernika (1473 - 1543). Po wieloletnich badaniach i prawdziwie detektywistycznej pracy ustalono, że sekwencje DNA pobrane z domniemanych szczątek wybitnego polskiego astronoma oraz włosa, który przetrwał w jednej z jego książek są identyczne.

 

Poszukiwania grobu Mikołaja Kopernika w katedrze we Fromborku rozpoczęły się w 2004 r. z inicjatywy biskupa dr Jacka Jezierskiego. Zaprosił on do badań prof. Jerzego Gąssowskiego z Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku. Biskup powoływał się na wyniki badań olsztyńskiego historyka dr Jacka Sikorskiego, który określił prawdopodobne miejsce spoczynku polskiego astronoma w katedrze we Fromborku. Sikorski przypuszczał, że grób Mikołaja Kopernika może znajdować się w pobliżu ówczesnego ołtarza św. Andrzeja, obecnie św. Krzyża. Wskazywałaby na to tradycja grzebania zmarłych kanoników w pobliżu tych ołtarzy, którymi opiekowali się za życia.

W efekcie prowadzonych badań, w jednym z grobów, odnaleziono czaszkę mężczyzny. Przeprowadzona została rekonstrukcja wyglądu twarzy zmarłego. Istniało duże prawdopodobieństwo, że czaszka należy do Mikołaja Kopernika. Jednak pewność mogły dać tylko badania DNA.

W roku 2006 chęć udziału w dalszych poszukiwaniach zadeklarował prof. Göran Henriksson z Uniwersytetu w Uppsali w Szwecji. Znajduje się tam księgozbiór Mikołaja Kopernika, wywieziony do Szwecji jako łup wojenny w połowie XVII w. Pod kierunkiem pani prof. Marie Allen, również z Uniwersytetu w Uppsali, rozpoczęły się poszukiwania materiału genetycznego astronoma.

Prof. Jerzy Gąssowski, kierownik interdyscyplinarnego zespołu badawczego.
Foto © Michał Juszczakiewicz Agencja Artystyczna.

 

 

Laboraturium Rudbecka w Uppsali. To tutaj dzielono włos Kopernika na DNA.

 

Rekonstrukcja profilu Kopernika.

 

W księdze Johannesa Stoefflera „Candelarium Romanum Magnum”, którą posiadał Kopernik znaleziono 10 włosów mogących należeć do astronoma. Przebadano cztery z nich. W dwóch okazało się, że jest mitochondrialne DNA o tych samych cechach, co w szczątkach z Fromborka. Oznacza to prawdopodobieństwo 1:250, że materiał badawczy należy do Mikołaja Kopernika. Zarówno w Szwecji jak i w Polsce uznano to jednak za pewnik i sensacyjne odkrycie. - Ten stopień pewności nie wystarczyłby jednak w żadnym wypadku w dzisiejszym sądzie na skazujący wyrok w wypadku przestępstwa - podkreśla pani profesor Marie Allen z Uppsali. - Jeszcze wiele pracy pozostało - dodaje. Obecnie polsko-szwedzki zespół pracuje dalej nad uzyskaniem dodatkowego materiału badawczego i uzyskaniem większej pewności.

Szwedzka telewizja SVT, w swoim Magazynie Naukowym zaprezentowała film Michała Juszczakiewicza na temat badań nad identyfikacją polskiego astronoma.

 

W poszukiwaniu włosa Kopernika.
Foto © Michał Juszczakiewicz Agencja Artystyczna.