Szwecja.net / Nowiny / 2007 / ...  

Piątek, 9 listopada 2007   00405

Kanty na miliardy

System zabezpieczeń społecznych w Szwecji wypłaca rocznie 520 miliardów koron, 18% PNB, w ramach 60-ciu różnych zapomóg i odszkodowań. 20 miliardów wypłacanych jest bezpodstawnie. Oznacza to, że aż 55 milionów koron dziennie trafia w niewłaściwe ręce. Połowa to świadome nadużycia i oszustwa. Wynika to z raportu przedstawionego właśnie przez państwową komisję ds. błędnych wypłat. Skala nadużyć jest znacznie większa niż dotychczas przypuszczano.

W skład szeroko pojętego systemu zabezpieczeń (se: trygghetssystemen) wlicza się wszelkie zapomogi, dotacje, odszkodowania czy pożyczki preferencyjne, wypłacane obywatelom. Jest to wiec szersze pojęcie niż system ubezpieczeń społecznych, gdyż zawiera on ponadto zapomogi dla bezrobotnych, ulgi podatkowe dla przedsiębiorstw zatrudniających bezrobotnych, dotacje i pożyczki dla studentów oraz zapomogi dla azylantów.

Najwięcej nieprawidłowości wykryto w systemie wczesnych emerytur i zasiłków zdrowotnych. Wypłaca się tam błędnie ok. 4,5 mld koron rocznie. Drugie miejsce zajmują wypłaty chorobowego, gdzie suma nieprawidłowych wypłat osiąga 2,6 mld. Kolejne miejsca zajmują zasiłki rodzinne 1,8 mld, zapomogi socjalne 1,4 mld oraz pomoc osobom niepełnosprawnym 1,2 mld błędnych wypłat.

Władza kantuje

W swoim raporcie komisja wskazuje na trzy główne przyczyny rozpowszechniania się zasiłkowych kantów. Są to: kanciarstwo polityków i ludzi władzy, brak ograniczeń moralnych oraz małe ryzyko wpadki.

Szwedzki minister finansów Anders Borg (m) oponuje przeciwko tej diagnozie. Przyznając, że ogromne sumy wypłacane są nieprawidłowo wyraża on wątpliwość, że to właśnie ludzie władzy „popełniają pomyłki”. Proszę zauważyć, że minister próbuje tu wmawiać nam, że w wypadku polityków chodzi o pomyłkę, a nie cyniczny, świadomy szwindel.

Jako receptę na kanciarski problem w Szwecji proponuje Anders Borg zwiększoną kontrolę, wcześniejsze sankcje oraz zwiększony postmonitoring, ale również prostsze, bardziej zrozumiałe przepisy oraz lepszą administrację.

Praca „na czarno”

Na życzenie komisji szwedzki Urząd Podatkowy oraz Rada Zapobiegania Przestępczości przeprowadziły analizę w celu dokonania oceny ilu ludzi pracuje „na czarno” przy jednoczesnym pobieraniu zasiłku dla bezrobotnych. W rezultacie ocenia się, że około 1 do 1,5 mld koron, spośród 27 mld wypłaconych bezrobotnym w 2006 roku, otrzymały osoby, które jednocześnie pracowały nielegalnie. Stanowi to 4-6% wszystkich wypłat.

Przeciwni kantom

Paradoksalnie większość Szwedów potępia kanciarstwo - twierdzi komisja. Wyniki jednego z badań opinii wskazują, że 95% ludności jest przeciwna nadużyciom. Mimo to badanie ujawnia również wyraźną tendencję do mówienie jednego, a robienia czegoś innego. Podczas gdy niemal wszyscy uważają, że to źle żeby oszukiwać system, to już niewielu widzi coś złego w tym, żeby np. pozostać na chorobowym dodatkowy dzień, nawet jak jest się już zdrowym.

Instytut badania opinii publicznej Sifo zbadał nastawienie Szwedów do oszustwa i kanciarstwa w różnych dziedzinach. Poniżej podajemy jaki procent respondentów uznał dane nadużycie za „poważne” lub „dosyć poważne”.

  1. Włamanie do mieszkania - 98,6%.
  2. Prowadzić pod wpływem alkoholu samochód - 98,3%.
  3. Pracować na czarno i jednocześnie pobierać chorobowe lub bezrobocie - 92,5%.
  4. Zażywać środki dopingujące przed zawodami - 92%
  5. Próbować otrzymać większy zasiłek niż się należy - 90%.
  6. Ukrywać współmieszkanie z partnerem w celu uzyskania większego zasiłku - 86,2%.
  7. Nie zameldować zmiany warunków, gdy powoduje to zmniejszenie zasiłku - 86%..
  8. Nie zameldować zmiany warunków, które mają wpływ na wysokość zasiłku - 85,8%.
  9. Ściągać na egzaminie - 81,7%.
  10. Kantować z odciągami w deklaracji podatkowej - 80,1%.
  11. Wyrzucać śmieci do lasu lub na inne tereny zielone - 77.2%.
  12. Pracować na czarno i otrzymywać pożyczkę lub dotację studencką - 71,5%.
  13. Pobierać okresowy zasiłek dla rodziców, aby przebywać z dzieckiem, mimo że dziecko nie jest chore - 69,6%.
  14. Przemycać papierosy i sprzedawać je nielegalnie - 69,1%.
  15. Malować niedozwolone graffiti - 69,1%.
  16. Wziąć dodatkowy dzień chorobowego, mimo że jest się zdrowym - 67,4%.
  17. Kupować usługi „na czarno” - 51,8%
  18. Pracować „na czarno” - 50,7%.

Źródło: TT/Sifo

 

opr. rn
rn@szwecja.net