Szwecja.net / Turystyka / Kraj i regiony...
 


Joanna Morawiec. 31.08.2008 r.  03312

GOTLANDIA

Informacje ogólne

Gotlandia jest największą bałtycką wyspą o powierzchni 3140 km², położoną 90 km od Półwyspu Skandynawskiego. Ma charakter nizinny (najwyższe wzniesienie osiąga 83 m n.p.m). Występują tu liczne jeziora - największe Bästeträsk o pow. 6,3 km², a najgłębsze Sigvalde träsk o głębokości 16 m. Na stosunkowo niedużej wyspie istnieje aż 40 rezerwatów przyrody.

Szatę roślinną tworzą głównie lasy iglaste i łąki, na których prowadzi się wypas bydła i owiec. Do najważniejszych roślin uprawnych należą: owies, żyto, jęczmień, ziemniaki. Ważną gałęzią gospodarki jest tradycyjnie rybołówstwo i przetwórstwo spozywcze wykorzystujące produkty gotlandzkiego rolnictwa. Gotlandia jest ważnym producentem trufli, szparagów, warzyw (metodami ekologicznymi) oraz jagnięciny. Rozwinął się także przemysł cementowy, bazujący na miejscowych zasobach mineralnych. Mieszkańcy pracują w branżach technicznych, w informatyce, w rolnictwie, turystyce i innych gałęziach sektora usług.

Wyspę zamieszkuje 58 tys ludzi.

Wybrzeże Gotlandii. Foto © Begt Hedberg.

Historia

Historia wyspy była bardzo burzliwa - upodobali ją sobie Wikingowie, ustanawiając tu już w VI wieku ważny punkt szlaku handlowego z Bizancjum i zachodniej Azji. Później Gotlandię, najeżdżali Duńczycy i Niemcy z Lubeki. W średniowieczu stanowiła centrum handlowe regionu. Jej największe miasto, Visby, od XI do XIV wieku wchodziło w skład północnoniemieckiej Hanzy. W XIV i XV wieku była ważnym ośrodkiem bałtyckiego piractwa, na wyspie mieli swą siedzibę Bracia Witalijscy. Formalnie została przyłączona do Danii w 1570 roku na mocy traktatu podpisanego w Szczecinie. W wyniku szwedzko-duńskiego pokoju zawartego w roku 1645 roku znalazła się pod władaniem Szwecji.

Walory turystyczne

Gotlandia przyciąga naturalnym surowym pięknem przyrody: skaliste klify, piaszczyste plaże, unikalna dzika przyroda wraz z rezerwatami przyrody, malownicze jeziora, jaskinie. Nieodłącznym elementem krajobrazu wyspy są wiatraki, rozrzucone wzdłuż wybrzeża niewielkie rybackie wioski, żeglarskie mariny, owce pasące się na rozległych łąkach. Wielką atrakcją regionu są piaszczyste, rozległe plaże. Amatorzy sportów znajdą tu szeroki wachlarz ofert: od sportów wodnych, poprzez golfa po wycieczki rowerowe czy piesze,jest też prawdziwym rajem dla wędkarzy. Wiele atrakcji czeka na miłośników historii – na całej wyspie rozsianych jest ponad 100 średniowiecznych zabytkowych kościołów, spotkać można zabytkowe monumenty, muzea i ruiny. Dla poszukujących zajęć twórczych organizowane są kursy prowadzone przez rzemieślników i artystów. Dzieci mogą skorzystać z atrakcji parku wodnego i odwiedzić domek Pippi Långstrump. Co roku wyspę odwiedza ponad milion turystów.

Visby, stolica Gotlandii.

 
 

Warto zwiedzić:

  • Visby - stolica wyspy, a zarazem średniowieczna twierdza, która od 1995 roku znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. W mieście zachowało się ponad 200 średniowiecznych budynków z kamienia oraz ruiny 23 kościołów. Centrum otacza dobrze zachowany średniowieczny mur o długości ok. 3,5 km i wysokości 11 metrów. Na uwagę zasługują katedry (słynna katedra Świetej Marii z przełomu XII i XIII wieku) i kościoły, których historia sięga X wieku. Na wzgórzu sąsiadującym z katedrą położona jest Norra Murgatan, niegdyś jedna z biedniejszych dzielnic miasta. Obecnie jej zabudowę stanowią skromne, zadbane domki oplecione krzewami pnących róż. Róże przy domach, na skwerach i w ogródkach są nieodłącznym elementem Visby. Miasto usiane jest galeriami i muzeami, a spacer pośród wąskich uliczek, pełnych kawiarenek, sklepików z pamiątkami i zaułków wypełnionych różami to prawdziwa przyjemność. Co roku w sierpniu (w 32 tygodniu roku) odbywa się tu Tydzień Średniowiecza, podczas którego organizowane są turnieje rycerskie, pokazy rękodzielnictwa, biesiady, średniowieczne jarmarki oraz sztuki teatralne wystawiane bezpośrednio na ulicach miasta.
  • Kneippbyn – położony 3 kilometry na południe od Visby park wodny Sommar & Vattenland oferuje ponad 60 różnych atrakcji. Nieopodal usytuowana jest Villa Villakulla (Willa Śmiesznotka) - domek Pippi Långstrump, słynnej bohaterki powieści Astrid Lindgren. Budynek powstał na potrzeby filmu.
  • Tofta – oddalona 20 kilometrów od Visby zrekonstruowana wioska wikingów. Można tu sprawdzić się we władaniu białą bronią lub popróbować sił w kowalstwie czy pieczeniu chleba oraz wyrobie biżuterii. Atrakcję stanowi również piękna piaszczysta plaża.
  • Lummelunda - odkryta w latach 50-tych ubiegłego wieku jaskinia licząca 4200 m korytarzy, w większości wodnych. Niezwykłego klimatu dodają unikalne stalaktyty i stalagmity. W jaskini panuje stała temperatura 8 stopni. Zwiedzanie jaskini dostarcza wielu atrakcji - poszukiwacze przygód mogą wziąć udział w połowach złotego kruszcu i poczuć się jak prawdziwi poszukiwacze złota.
  • Krusmyntagården - położony jest nad morzem, w odległości około 10 km od Visby, ogród ziołowy, z wyznaczonymi poletkami pod uprawy ziół. Można tu poznać historię ziół, warunki ich uprawy i zastosowanie. Na terenie ogrodu znajduje się sklepik z przyprawami i restauracja serwująca miejscowe smakołyki a także przekąski dla każdego.
  • Fårö – sąsiadująca z Gotlandią wysepka, na którą można dotrzeć promem z Fårösund. Jej krajobraz jest bardziej surowy. Niewielkie lasy sosnowe, karłowate krzewy i rozległe pastwiska, na których pasą się stada owiec. Z górującej ponad wybrzeżem latarni morskiej, „Fårö fyr” można podziwiać panoramę wyspy. Charakterystyczny widok to także wiatraki i kamienne murki na granicach posiadłości. Piękno okolicy i klimat tajemniczości zdecydowały, że Ingmar Bergman w połowie lat 60-tych wybrał osadę Hammars na swój letni dom, w którym spędził czterdzieści lat swojego życia. Na przykościelnym cmentarzu znajduje się grób zmarłego w 2007 roku reżysera i jego zmarłej w 1995 roku żony Ingrid. Fårö urzeka także skalistymi klifami i piaszczystymi plażami, z unikalnymi osobliwościami na wybrzeżu, którą stanowią tak zwane rauki. Rauki to skaliste naturalne rzeźby. Niezwykłe wapienne formacje skalne zawdzięczają swoje unikalne kształty erozji wiatru i wody. Dopatrzyć się w nich można maczug, wież, zwierząt a nawet postaci ludzkich. Legenda głosi, że odpędzają od wyspy złe moce i opiekują się każdym kto przebywa na tej ziemi.
 
     
 

Autorka na tle „raukar” - charakterystycznych formy skalnych na wyspie Fårö, odzielonej od Gotlandii wąską cieśniną.

   
 

Informacje praktyczne

  • Pełnia sezonu na Gotlandii to wakacje letnie - od połowy czerwca do końca sierpnia (temperatura powietrza 20-30°C, temperatura wody w morzu 20°C). W miesiącach od kwietnia do maja (temp. powietrza 12-17°C, temp. wody 10-14°C) oraz od września do października (temp. powietrza 14-18°C, temp. wody 15°-17°C) życie toczy się nieco mniej intensywnie, choć większość sklepów i restauracji w Visby w tym okresie jest otwarte (nieco mniej na obszarach wiejskich). Zimą temperatura waha się między -5°C a 10°C.
  • Na Gotlandię można dotrzeć z Polski drogą powietrzną lub morską. Z Warszawy lub Gdańska można polecieć do Visby, przez Kopenhagę i Sztokholm, samolotem SAS. Można też lecieć tanimi liniami Wizz Air z Warszawy, Poznania lub Katowic do Sztokholmu. Z lotniska Sztokholm Bromma do Visby latają samoloty dwóch linii lotniczych: Skyways i Gotlandsflyg. Lotnisko Visby znajduje się 3 km od centrum miasta. Z Gdańska do Nynashamn kursują promy PŻB. Do Visby z Nynäshamn i Oskarshamn kursują kilka razy dziennie promy Destination Gotland. Czas podróży wynosi 3 godziny.
  • Zakwaterowanie można znaleźć w licznych hotelach i w apartamentach w Visby albo w przestronnych domkach z wyposażeniem do przyrządzania posiłków we własnym zakresie zarówno na wsi jak i w Visby, w pobliżu plaży i morza.
  • Gotlandia posiada doskonałe zaplecze hotelowo-gastronomiczne. Duża ilość restauracji pozwala na znalezienie tej najbardziej odpowiadającej naszym gustom. Do tradycyjnych potraw należą jagnięcina oraz naleśniki szafranowe. W wielu restauracjach jest wyznaczone miejsce do zabaw dla dzieci.
  • Banki są otwarte w dni robocze od 10 do 15, większość sklepów od 10 do 18, a w soboty od 11 do 14. Sklepy w niedziele poza sezonem są zamknięte ale nie jest to żelazna reguła.
  • Na miejscu można również wypożyczyć autokar dla grupy. Są taksówki, wypożyczalnie rowerów, samochodów, a nawet wypożyczalnie motocykli.
   
 

Ciekawostki

  • Gotlandia jest najbardziej nasłonecznionym regionem Szwecji.
  • Na wyspie jest 8 pól golfowych i należą one do najatrakcyjniejszych cenowo w Europie.
  • Gotlandia jest uważana za najlepsze w Europie morskie łowisko troci.
  • Średniowieczne mury Visby wybudowano w XIII w. nie ze strachu przed zewnętrznymi najeźdźcami, lecz, by chroniły bogatych kupców przed biedniejszą ludnością pozostałej części wyspy.
  • W średniowieczu Visby było stolicą Hanzy i dorównywało znaczeniem takim miastom, jak Londyn czy Paryż.
  • Sąsiadująca z Gotlandią wysepka Stora Karlsö jest siedliskiem ptaków będących pod ochroną, w tym rzadkich już sokołów i alk krzywonosych. Założony tu w 1880 r. rezerwat jest najstarszym w Europie i drugim po amerykańskim Parku Yellowstone obszarem chronionym na świecie.
  • Krajobrazy wyspy Fårö zostały wykorzystane przez Ingmara Bergmana w m.in. takich filmach jak Hańba, Godzina wilka czy Namiętności.
  • Miejsce spoczynku na wyspie Fårö za życia wybrał sam Ingmar Bergman - podała w oświadczeniu rodzina zmarłego reżysera. Bergman został skremowany w drewnianej trumnie zrobionej przez stolarza, który pomagał mu tworzyć dom na Fårö.
  • W różnych częściach Gotlandii można zobaczyć kamienne kręgi, będące miejscem pochówku wikingów. Czasami mają one kształt łodzi.
  • Gotlandia słynie z licznych skarbów Wikingów. Dotąd odkryto ich ponad 700. W 1997 roku pewien szczęściarz znalazł monety i biżuterię o łącznej masie 65 kilogramów srebra i 20 kilogramów brązu. Za odkrycie tego największego na świecie skarbu Wikingów dostał od władz nagrodę w wysokości 2,1 miliona koron.
   

Joanna Morawiec
info@szwecja.net

 
 

© Szwecja.net. Kopiowanie dozwolone z podaniem źródła.