+INFO/Pobyt i Praca/Kto decyduje styczeń'04
 

Zezwolenie na pobyt i pracę w Szwecji

Kto decyduje?

Szwecja, jak każdy kraj, dokładnie kontroluje migrację ludności. Przekraczanie granicy i pobyt obcokrajowców na terenie kraju jest ściśle regulowany. Podobnie kontrolowany jest rynek pracy. Przepisy wizowe, prawo pobytu oraz pozwolenie na pracę w Szwecji są zróżnicowane, w zależności od obywatelstwa przybysza.

Prawa i przepisy

Prawa regulujące wydawanie pozwoleń na pobyt w Szwecji nazywają się - Utlänningslagen* (1989:529) (UtlL) oraz Utlänningsförordningen* (1989:547) (UtlF). Rząd może wydawać nowe przepisy oraz podejmować przewodnie decyzje w konkretnych przypadkach. To ostatnie prawo przysługuje również Komisji ds. cudzoziemców (Utlänningsnämnden).

Według prawa o obcokrajowcach (Utlänningslagen) zakłada się, że cudzoziemiec przybywający do Szwecji otrzymał wcześniej wymagane zezwolenia na pobyt lub na pobyt i pracę. Jeżeli ktoś składa podanie o któreś z tych pozwoleń po przekroczeniu granicy szwedzkiej, musi się liczyć z szybką odmową bez podania przyczyn. Prawo to jest stosowane do obywateli krajów z poza krajów UE/EOG*.

Obywatele krajów UE/EOG są zwolnieni z wielu ograniczeń, które dotyczą pozostałych obcokrajowców. Prawa i przepisy stosowane w tym przypadku są dostosowane do praw unijnych i odpowiednich umów międzynarodowych, np. umowa EOG. Zobacz: Przepisy prawne dla obywateli państw UE Szwecja, Przepisy prawne dla obywateli państw UE

Istotną rolę w praktyce udzielania wiz, prawa pobytu oraz prawa do pracy odgrywają róże rozporządzenia, dyrektywy i rekomendacje, wydawane przez organy wykonawcze i inne instytucje państwowe. Szerzej na ten temat poniżej.

Urzędy i instytucje wykonawcze

Centralną instytucją odpowiedzialną za sprawy wizowe, pozwolenia na stały pobyt, azyl oraz zmianę obywatelstwa jest urząd do spraw migracji - Migrationsverket. Urząd jest podporządkowany ministerstwu spraw zagranicznych (Utrikesdepartementet) w sprawach migracyjnych oraz ministerstwu sprawiedliwości (Justitiedepartementet), w sprawach nadawania obywatelstwa. W sprawach dotyczących migracji, współpracuje urząd z innymi organami władzy, takimi jak: ambasady i konsulaty, policja, urząd do spraw integracji itp.

Urząd Migracyjny ma swoją główną siedzibę w Norrköping, ok. 100 km na południowy zachód od Sztokholmu. Odziały lokalne są rozsiane po całym kraju. Tam też należy szukać aktualnych informacji oraz składać podania. Zobacz: Urząd Migracyjny, adresy

Najwyższą instancją odwoławczą w sprawach migracyjnych i obywatelstwa jest Komisja ds. cudzoziemców - Utlänningsnämnden. Jest ona powoływana przez rząd z pośród kandydatów wysuwanych przez partie polityczne. Od jej decyzji nie ma w zasadzie odwołania. Jedyna możliwość, to odwołanie do rządu, które jest rozpatrywane jedynie w pryncypialnych przypadkach. Komisja ta powstała w 1992 roku i ma dosyć ponurą opinię.

Inni decydenci

Rząd szwedzki może w każdej chwili wydać rozporządzenie wykonawcze, które pozostałe urzędy muszą przestrzegać. Również Komisji ds. cudzoziemców (Utlänningsnämnden) przysługuje takie prawo. Jej decyzje są swego rodzaju precedensem prawnym i wyznaczają kierunek interpretacji prawa. Powstaje w ten sposób zbiór rozpatrywanych przypadków, zawany tutaj „praxis”, który jest przewodni dla pozostałych organów.

W sprawach pozwolenia na pracę decydującą rolę odgrywają związki zawodowe, choć oczywiście to nie one bezpośrednio są zaangażowane w przydzielanie zezwoleń. Przedstawiciele największych centrali związkowych - LO, SACO, TCO - wchodzą w skład Państwowej Komisji Rynku Pracy (Arbetsmarknadsstyrelsen, AMS; ang: Swedish National Labour Market Board). AMS zajmuje się głównie państwowym pośrednictwem parcy, ale analizuje też na bieżąco rynek pracy, jego potrzeby i spodziewany rozwój. Raporty AMS'u mają decydujący wpływ na politykę zatrudnienia w kraju oraz na politykę imigracyjną rządu.

 

opr: rn //styczeń 2004
© rn@szwecja.net

Utlänningslagen* - utläning=obcokrajowiec; lag=prawo

Utlänningsförordningen* - förordning=rozporządzenie.

EEA* = EOG* = EES* = Europejski Obszar Gospodarczy (eng: EEA - European Economic Area; se: ESS - Europeisak Ekonomiska Samarbetsområdet). Obowiązuje od 1 stycznia 1994 roku, stworzony na podstawie układu podpisanego 2 maja 1992 roku w Oporto, w Portugalii. Członkami EEA zostały wszystkie państwa Unii Europejskiej, tj. Belgia, Dania, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Portugalia, RFN, Wielka Brytania i Włochy oraz 5 państw EFTA, tj. Finlandia, Austria, Islandia, Norwegia i Szwecja. EEA przyjmuje swobodny przepływ towarów, osób, kapitałów usług oraz jednolite zasady konkurencji. Oznacza to uznawanie wszystkich dyplomów, podróże bez wiz, zamieszkiwanie i podjmowanie pracy bez ograniczeń, możliwość inwestowania na terenie EEA.

_______________________