Nowinki ze Szwecji – archiwum.

vit

nic

  nic

2017: ...12, 11, 10, 09, 08, 07, 06, 05, 04, 03, 02, 01.
2016, 2015, 2014, 2013, 2012, 2011, 2010, 2009, 2008, 2007, 2006.

 

Grudzień 2017 r. 00266

12

Szwecja, Dziennki

30.12.2017


Nowy rok – nowe prawa
W nowym, 2018 roku będą w Szwecji obowiązywały nowe prawa i przepisy – jak co roku. Niektóre wchodzą w życie już od 1 stycznia, inne później, w ciągu roku.

Zabronione będzie np. trzymanie w ręku telefonu komórkowego w czasie jazdy, opalać się w solarium będzie można dopiero od 18 roku życia, a obowiązkowa szkoła podstawowa będzie teraz miała 10 lat, od klasy 0 do klasy 9. Dotychczasowa "zerówka", do której posyłano dzieci od szóstego roku życia, była dobrowolna. Więcej prawnych nowinek znajdziesz tutaj...

Szwecja komórka

Od lutego 2018, trzymanie komórki w ręku podczas jazdy będzie zakazane.

 

Szwecja, Dziennki

24.12.2017


Skoro Wigilia to... Kaczor Donald
Jedną z najdziwniejszych szwedzkich tradycji jest wigilijny zwyczaj oglądania... Kaczora Donalda i jego przyjaciół, wyboru zabawnych scenek z rysunkowych filmów Walta Disneya. Każdego 24 grudnia o godzinie 15:00 połowa ludności Szwecji zasiada przed telewizorami by podziwiać Kalle Anka – jak tutaj jest nazywany Kaczor Donald. Obwiązek dotyczy nie tylko dzieci, ale również dorosłych.

Świątecznego Kaczora zaczęła nadawać szwedzka państwowa telewizja w 1960 roku i robi to do dziś. Na zabawnych animacjach wychowało się już wiele pokoleń. Jak bardzo zwyczaj ten jest zakorzeniony w Szwecji świadczy między innymi fakt, że w czasie nadawania Disneya w Wigilię, między godziną 15–16, znacznie spada ilość telefonów pod numer alarmowy 112, Zawał może poczekać. (rn)

 

Szwecja, Dziennki

24.12.2017


Julkort
Od kilku już lat wysyła się w Szwecji coraz mniej papierowych kartek z życzeniami świątcznymi. W latach 1990-tych wysyłano około 60 milionów "julkort" – kartek Bożonarodzeniowych. Dzisiaj ocenia się tą ilość na 20,5 miliona, o 9% mniej niż w ubiegłym roku. Funkcję tradycyjnej papierowej kartki przejmują dzisiaj dygitalne formy życzeń.

Co gorsza nie wszystkie papierowe kartki dochodzą do adresatów. Spośród 360 tysięcy zaginionych listów rocznie, około 50 000 to julkort. Przyczyną jest na ogół niekompletny lub błędny adres. (ak)

Szwecja kartka świąteczna

Szwedzkie Bożonarodzeniowe kartki świąteczne – julkort.

 

Szwecja, Dziennki

23.12.2017


God Jul – Dobrych Świąt Bożego Narodzenia
Gdy spotkasz kiedyś Szweda, gdzieś tak między 20 a 27 grudnia, i usłyszysz od niego coś w rodzaju "gu-ju", to bądź spokojny – on Cię nie obraża. Tym swoim lapidarnym dźwiękiem Szwed wyraża wszystko to co Polak w tym czasie, czyli: Zdrowych i Radosnych Świąt Bożego Narodzenia – tylko krócej.

Święta Bożego Narodzenia to po szwedzku po prostu "Jul". I nie jest to skrót od większej frazy. Słowo ma starogermańskie, przed chrześcijańskie korzenie, i oznaczało niegdyś świętowanie przesilenia zimowego, które przypada w podobnym okresie co dzisiejsze Boże Narodzenie. Bożonarodzeniowe życzenia pisze się "Gud Jul", co w nieco niedbałej wymowie brzmi jak gu-ju. Ot, i cała szwedzka wylewność, niczego nie ujmując intencji.

My jednak wyjdziemy tym razem poza szwedzki zwyczaj i rozwinie nieco życzenia dla naszych Czytelników. Życzymy więc...

Radosnych chwil wśród rodzinnego zgiełku – rodzinom, refleksji nad podniosłą tradycją pokoleń – młodzieży, fascynujących spotkań – niechcący samotnym, a samotnikom z wyboru – świętego spokoju. Zdrowych, wesołych i niezapomnianych Świąt Bożego Narodzenia – życzy redakcja Szwecja.net!

Szwecja, wigilijny stół

Na szwedzkim, wigilijnym stole króluje... szynka.

 

Szwecja, Dziennki

23.12.2017


25 m/s
Silne wiatry, ślizgawice na drogach i tysiące mieszkań pozbawionych prądu – tak wyglądał przeddzień przedednia Święta Bożego Narodzenia w Szwecji. Szczególnie dotknięta jest południowa i środkowa część kraju. Wiatry dochodzą do 25 m/sekundę. Temperatura raczej powyżej zera, przelotne deszcze, lokalne przymrozki tworzą groźną gołoledź na drogach.

Wigilia zapowiada się nieco spokojniej, ale szwedzki Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, SMHI, i tak zaleca – siedź w domu. (ak)

 

Szwecja, Dziennki

21.12.2017


Od dzisiaj z górki
No i doczekaliśmy się – dzisiaj mamy najmroczniejszą dobę roku. W Sztokholmie słońce wzeszło dzisiaj dopiero o godzinie 08:44 i zajdzie już o 14:47. Czyli dzień będzie trwał zaledwie 6 godzin i 3 minuty. Ale już w Wigilię Bożego Narodzenia słońce zabawi nad horyzontem o całą minutę dłużej.

Nieco dłuższy jest dzień na południu naszego południkowo wydłużonego kraju. W Malme wschód słońca nastąpił już o godz. 08:35, całe 9 minut wcześniej niż w Sztokholmie, a zachodu spodziewamy się tam dopiero o 15:36 – o ile Unia nie postanowi inaczej.

Znacznie krótsze są dni na północy Szwecji. Np. w Umeå dzień będzie trwał dzisiaj zaledwie 4 godz. i 17 min., 09:28–13:45. Że nie wspomnę o Kirunie, gdzie do 2 stycznia trwa noc polarna.

Przesilenie zimowe, po szwedzku vintersolståndet, przypada właśnie dzisiaj, a dokładnie o godz. 17:28. Potem już z górki – byle do wiosny. (rn)

Szwecja, Przesilenie zimowe

Dzisiaj w Szwecji przypada najdłuższa noc roku.

 

Szwecja, Dziennki

19.12.2017


Pielęgniarki i mądrale
Państwowy Uniwersytecki Szpital Karolinska w Solna pod Sztokholmem ma opinię jednego z najlepszych w kraju. Może nie zawsze wśród pacjentów, ale wśród władz i masmediów. Mimo wysokich kompetencji swojego personelu szpital jest zmuszony zatrudniać specjalistów z zewnątrz, zwłaszcza w innych niż medyczne dziedzinach.

Jak ujawnia jedna z gazet, koszt jednego doradcy wynajmowanego przez Karolinska wynosi średnio ponad 290 000 złotych... miesięcznie (700 000 sek; 1zł≈2,4sek). A szpital zatrudnia aż dziewięciu takich mądrali. Ich zadaniem jest "poprawa modelu funkcjonowania" nowo budowanego szpitala Karolinska.

Jak ujawnia jeden ze szwedzkich dzienników, zatrudniana firma doradcza Boston Consulting Group jest ponad dwukrotnie droższa od konkurencji. Mimo to, administracja służby zdrowia, Landstinget, twierdzi, że BCG jest najlepszym wyborem.

Dla porównania, miesięczna pensja pielęgniarki niższego szczebla wynosi w Szwecji około 10 000 zł brutto, co daje około 6-7 tys. netto. wystarcza na czynsz. (rn)

Szwecja szpital Karolinska Solna

Uniwersytecki Szpital Karolinska w Solna pod Sztokholmem w budowie, tu grudzień 2016 r., ma być gotowy w 2018 r. Foto Wiki...

 

Szwecja, Dziennki

23.12.2017


25 m/s
Silne wiatry, ślizgawice na drogach i tysiące mieszkań pozbawionych prądu – tak wyglądał przeddzień przedednia Święta Bożego Narodzenia w Szwecji. Szczególnie dotknięta jest południowa i środkowa część kraju. Wiatry dochodzą do 25 m/sekundę. Temperatura raczej powyżej zera, przelotne deszcze, lokalne przymrozki tworzą groźną gołoledź na drogach.

Wigilia zapowiada się nieco spokojniej, ale szwedzki Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, SMHI, i tak zaleca – siedź w domu. (ak)

 

Szwecja, Dziennki

15.12.2017


Chorobowe w Szwecji
Pierwszy tydzień można w Szwecji chorować bez zwolnienia lekarskiego. Wystarczy powiadomić pracodawcę i ubezpieczalnię. Zwolnienie potrzebne jest dopiero gdy choroba jest dłuższa. Lub znacznie dłuższa. Lub bardzo bardzo długa. Do 2008 roku na zwolnieniu można było być do emerytury.

W 1008 roku ówczesny centro-prawicowy rząd Szwecji ustanowił jednak górną granicę jak długo można być na zwolnieniu lekarskim. Granicę określono na 2,5 roku. Stan zdrowia szwedzkiego narodu błyskawicznie się poprawił, ale wiele osób rzeczywiście przewlekle chorych nagle zostało bez środków do życia, choć w skrajnych przypadkach ograniczenie to nie obowiązywało.

W 2015 r. obecny rząd zniósł znowu 2,5 letnią granicę chorobowego. Ale rząd mamy mniejszościowy i opozycja, gdy cała zagłosuje razem może wygrać każde głosowanie w riksdagu – szwedzkim sejmie. Tak też się stało wczoraj. Uchwalono rekomendację dla rządu by ten na nowo ograniczył długość chorobowego.

Rekomendacja jednak jest na tyle nie precyzyjna, że przed wyborami w przyszłym roku rewolucji w tej sprawie nie będzie. Ma ona raczej charakter demonstracji, że pięć opozycyjnych partii politycznych riksdagu potrafi zagłosować razem. (rn)

Szwecja

 

Szwecja, Dziennki

14.12.2017


Szwecja podwyższy wiek emerytalny
Dzisiaj Szwedzi mogą iść na emeryturę już od 61 roku życia. Teraz jednak ma nastąpić zmiana – na gorsze oczywiście. Sześć partii riksdagu, wszystkie oprócz Szwedzkich Demokratów SD i Komunistów V, zawarły właśnie ponad blokowe porozumienie – tzw. lewica z tzw. prawicą – w sprawie podwyższenia minimalnego wieku emerytalnego – z 61 do 64.

Pogarszanie warunków emerytalnych ma następować etapami. W roku 2020 minimalny wiek emerytalny zostanie podniesiony z 61 do 62 lat. Trzy lata póżniej, w 2023 zostanie on podniesiony do 63 lat, a w 2026 do 64 lat.

Minimalny wiek emerytalny to taki, od którego można pobierać emeryturę, ale nie trzeba. Obecnie pracować można do 67 roku życia, a za zgodą pracodawcy bez ograniczeń. Teraz górna granica wiekowa, po osiągnięciu której pracodawca może wysłać nas na emeryturę ma wynosić 69 lat. (rn)

 

Szwecja, Dziennki

13.12.2017


13 grudnia – Dzień Świętej Łucji w Szwecji
Podczas gdy w Polsce 13 grudnia przywodzi na myśl ponure wspomnienia, w Szwecji jest to jeden z milszych, ciepłych i nastrojowych dni w roku – Dzień Świętej Łucji. W szkołach, przedszkolach, domach starości, biurach itp. organizowane są procesje przystrojonych w długie, białe suknie dziewczynek i przebranych za krasnale chłopców. Procesję prowadzi Święta Łucja – Lussija – przybrana w koronę ze świec. Chór śpiewa "Santa Lussija" i inne świąteczne, często skoczne kolędy. Wszędzie tam roztacza się zapach świeżych, szafranowych bułeczek – lussebullar – kawy i glöggu – grzanego wina z bakaliami.

Zobacz i posłuchaj dzisiejszego koncertu chóru gimnazjum Kungsholmen ze Sztokholmu – SVT.se.... (rn)

Posłuchaj pieśni Santa Lucia...

Szwecja, Święta Łucja

 

Szwecja, Dziennki

12.12.2017





Szwecja producentem broni
Szwedzki koncern zbrojeniowy SAAB znalazł się w pierwszej trzydziestce największych producentów broni na świecie. Wprawdzie na ostatnim, 30 miejscu, ale zawsze. W latach 2015–16 SAAB poprawił swoje notowanie o trzy miejsca, z 33 na 30. Wynika to z ostatniego raportu SIPRI.

Sztokholmski międzynarodowy instytut badań nad pokojem SIPRI – analizuje rynek handlu bronią i tworzy listę 100 największych producentów broni materiałów zbrojeniowych. SAAB jest jedyną szwedzką firmą na tej liście. Jedyna polska firma w tegorocznym rankingu SIPRI, Polska Grupa Zbrojeniowa, jest na miejscu 75.

W 2016 r. sprzedaż SAABa osiągnęła wartość 2,77 miliardów USD, blisko 10 mld zł. 83% pochodzi ze sprzedaży broni. Główne produkty to samolot myśliwski Jas Gripen E dla Brazylii oraz latający system radarowy dla Zjednoczonych Emiratów Arabskich. (rn)

Szwecja, Jas Gripen E

Myśliwiec Jas Gripen E.

 

Szwecja, Dziennki

9.12.2017





Słodki problem
Od przyszłego roku Norwedzy będą płacić więcej za słodycze – rząd zapowiada podwyżkę podatków na czekoladę, cukierki i słodkie napoje gazowane. Wszystko by ograniczyć spożycie szkodliwego cukru.

Jednak szwedzki rząd nie ma takich planów "w najbliższym czasie". Trudno się dziwić, bo za niecały już rok wybory i mniejszościowy rząd Szwecji woli unikać niepewnych tematów.

A temat jest nie tylko słodki ale też śliski. Od wielu już lat trwa dyskusja nad potrzebą ograniczenia spożycia cukru – bez skutku. Rząd bada jednak ewentualne skutki wprowadzenia nowego podatku, nie tylko na wynik wyborów. Według sondaży 38% społeczeństwa jest za cukrowym podatkiem. A może i więcej...

W nienaukowym sondażu na stronie szwedzkiej telewizji SVT.se, na pytanie "Czy należy wprowadzić podatek na słodycze?" spośród 28 296 odpowiedzi, twierdzących było 58%. 37% osób wybrało opcję "Nie, niech państwo nie miesza się w to co ja jem". I jak tu osłodzić życie wszystkim?. (rn)

Szwecja

Wyniki sondażu w sprawie podatku cukrowego w Szwecji, po udzieleniu 28 296 odpowiedzi.

 

Szwecja, Dziennki

8.12.2017





Szwedzka rusofobia
Strach przed Rosją jest głęboko zakorzeniony w szwedzkiej świadomości. Doczekał się on własnego określenia: Svensk rysskräck (skräck=strach). Czyli według obecnej mody – rusofobia.

Nie trudno więc zrozumieć przerażenie gromady przechodniów w sztokholmskiej dzielnicy Söder. gdy do leżącego na ulicy człowieka podjechał ambulans... rosyjski ambulans. Napisy były po rosyjsku i personel też rozmawiał tym języku.

Pomieszane ze strachem zdziwienie było ogromne. Rosyjskie okręty podwodne w Sztokholmskim Archipelagu, to zrozumiałe, przyzwyczailiśmy się. Ale rosyjski pojazd w centrum miasta!? A może w środku siedzi oddział komandosów? Nie siedział.

Ambulans transportował rosyjskiego obywatela z Örebro przez Sztokholm do Rosji. Gdy personel dostrzegł grupę osób otaczających leżącego na ziemi człowieka postanowił udzielić pomocy, nie bacząc na szwedzki rysskräck. (rn)

Szwecja

Rosyjski ambulans w centrum Sztokholmu.

 

Szwecja, Dziennki

2.12.2017





Kosmici są wsród nas
"Jul" to po szwedzku "Święta Bożego Narodzenia". Krótko i zwięźle. Do powszechnej tradycji w Szwecji należy wysyłanie bożonarodzeniowych kartek świątecznych. Takie kartki zwane są tutaj "julkort".

Co roku szwedzka poczta już w listopadzie wypuszcza serię znaczków świątecznych, za pomocą których możemy wysłać julkort taniej. Tego typu przesyłki zwane są "julpost". Zresztą w Szwecji już od połowy listopada pojawia się całe mnóstwo rzeczy zwanych jul-cośtam.

Szwedzka państwowa telewizja TVP.se zapowiada jednak podwyżkę cen przesyłek pocztowych. Od przyszłego roku zwykły list lub kartka (se: kort), które dzisiaj kosztują 7 koron (≈3zł), będzie kosztowała 9 sek, około 3,81 zł. Podwyżkę motywuje się spadkiem zainteresowania wysyłaniem papierowej poczty. Nie dotyczy on jednak julpost.

Pod artykułem umieszczono sondaż zadając pytanie: Czy będziesz wysyłał julkort w tym roku? Możliwe były trzy odpowiedzi: 1 Tak, to tradycja; 2 Nie, można wysłać za darmo życzenia przez internet. Zaskakująca jest trzecia opcja: 3 Co to jest julkort? Jak widać SVT dba o kosmitów. Spośród 11180 odpowiedzi w 56% wybrano opcję 1 a 33% 2. Kosmitów ujawniło się 12%. (rn)

Szwedzkie kartki Świąteczne 1948 r.

Szwedzkie „julkort” z 1948 r.

 

Szwecja, Dziennki

1.12.2017





Chrzciny szwedzkiego księcia
Dzisiaj najmłodsza latorośl szwedzkiej rodziny królewskiej, książę Gabriel, drugi syn księcia Filipa i jego żony, księżniczki Zofii, został ochrzczony. Uroczystości odbywają się na w głównej rezydencji rodziny królewskiej, pałacu Drotningholm pod Sztokholmem. Sam chrzest miał miejsce w przypałacowym kościele.

Wśród zaproszonych gości są oprócz najbliższej rodziny reprezentanci riksdagu (szwedzkiego sejmu), rządu oraz inne wybitne osobistości.

Mały książę był ubrany w historyczne szaty, które po raz pierwszy miał na sobie podczas swojego chrztu w 1906 roku pradziadek Gabriela, książę Gustaf Adolf, późniejszy król Szwecji, ojciec obecnego króla Karola XVI Gustawa. Później szatę miali na sobie podczas chrztu m.in. książę Filip, ojciec Gabriela, jego kuzynki, księżniczki Estelle 2012 r. i Leonore 2014, kuzyn książę Nicolas 2015, oraz młodszy braciszek książę Alexander we wrześniu 2016 roku. Trzeba przyznać, że szwedzka rodzina królewska dba o demografię kraju. (rn)

Szwecja, książę Filip z rodziną

Rsiążęca rodzina Zofia i Filip z synami Aleksandrem i Gabrielem.
Foto: Erika Gerdemark / Kungahuset.se

 
  nic

2017: ...12, 11, 10, 09, 08, 07, 06, 05, 04, 03, 02, 01.
2016, 2015, 2014, 2013, 2012, 2011, 2010, 2009, 2008, 2007, 2006.

 

 © Szwecja.net